Jak odbywa się podział majątku między małżonkami? Praktyczny przewodnik krok po kroku
Podział majątku między małżonkami to jedno z najczęstrzych zagadnień prawnych w Polsce. Klienci często zadają pytania takie jak: jak wygląda podział majątku po rozwodzie, czy trzeba dzielić majątek po rozwodzie, co wchodzi w skład majątku wspólnego małżonków. Nic dziwnego — sprawy majątkowe często budzą więcej emocji niż sam rozwód.
W tym artykule wyjaśniamy jak przebiega podział majątku między małżonkami, jakie są możliwe scenariusze i na co warto się przygotować.
Czym jest majątek wspólny małżonków?
Z chwilą zawarcia małżeństwa (o ile małżonkowie nie podpisali intercyzy) powstaje ustawowa wspólność majątkowa. Oznacza to, że większość dóbr nabytych w trakcie trwania małżeństwa należy do obojga małżonków.
Do majątku wspólnego należą m.in.:
- wynagrodzenie za pracę i dochody z działalności gospodarczej,
- nieruchomości kupione w trakcie małżeństwa,
- samochody, oszczędności, inwestycje,
- środki zgromadzone na kontach bankowych i w OFE.
Co nie podlega podziałowi? Majątek osobisty
Nie wszystko, co posiadają małżonkowie, podlega podziałowi. Majątek osobisty pozostaje własnością jednego z nich.
Do majątku osobistego zalicza się m.in.:
- przedmioty nabyte przed ślubem,
- spadki i darowizny (chyba że darczyńca postanowił inaczej),
- rzeczy osobistego użytku,
- odszkodowania i zadośćuczynienia.
To bardzo częsty punkt sporny — dlatego w praktyce kluczowe znaczenie ma udowodnienie źródła pochodzenia majątku.
Kiedy można dokonać podziału majątku?
Podział majątku jest możliwy:
- po rozwodzie,
- po separacji,
- po ustanowieniu rozdzielności majątkowej,
- a w wyjątkowych przypadkach – nawet w trakcie trwania małżeństwa (na mocy orzeczenia sądu).
Warto wiedzieć, że rozwód nie oznacza automatycznego podziału majątku — to dwa odrębne postępowania.
Sposoby podziału majątku między małżonkami
1. Umowny podział majątku (najlepsze rozwiązanie)
Najprostszy i najszybszy sposób to polubowny podział majątku:
- w formie umowy cywilnej,
- a jeśli w skład majątku wchodzi nieruchomość — u notariusza.
✅ zalety: oszczędność czasu, niższe koszty, brak konfliktów
❌ wada: wymaga porozumienia obu stron
2. Sądowy podział majątku
Gdy porozumienie jest niemożliwe, konieczne jest złożenie wniosku o podział majątku do sądu.
Sąd:
- ustala skład i wartość majątku,
- rozstrzyga, komu przypadną konkretne składniki,
- może zasądzić spłaty lub dopłaty.
Postępowanie sądowe bywa długie i kosztowne, szczególnie przy sporach o nieruchomości lub przedsiębiorstwo.
Czy podział majątku zawsze jest po połowie?
Co do zasady — tak, ale prawo przewiduje wyjątki.
Sąd może orzec nierówne udziały w majątku wspólnym, jeśli:
- jeden z małżonków rażąco nie przyczyniał się do jego powstania,
- trwonił majątek lub działał na jego szkodę,
- uporczywie uchylał się od pracy.
Ważne: samo „mniejsze zarabianie” nie jest wystarczającym argumentem.
Podział majątku a kredyt hipoteczny
Częste pytanie brzmi: co z kredytem po rozwodzie?
Podział majątku nie zmienia odpowiedzialności wobec banku. Oboje małżonkowie nadal odpowiadają solidarnie za zobowiązanie, chyba że bank zgodzi się na zmianę umowy kredytowej.
Najczęstsze błędy przy podziale majątku
- brak dokumentów potwierdzających własność,
- zaniżanie lub zawyżanie wartości majątku,
- pomijanie długów,
- działanie bez konsultacji z prawnikiem.
Jak odbywa się podział majątku między małżonkami? - Podsumowanie
Podział majątku między małżonkami to proces, który wymaga nie tylko znajomości przepisów, ale też rozsądnej strategii. W wielu przypadkach polubowne rozwiązanie pozwala zaoszczędzić czas, pieniądze i nerwy. Gdy jednak spór jest nieunikniony — warto skorzystać z pomocy doświadczonego prawnika. Zapraszamy do współpracy.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Czy można dokonać podziału majątku bez rozwodu?
Tak, po ustanowieniu rozdzielności majątkowej.
Ile kosztuje podział majątku?
Opłata sądowa wynosi 1 000 zł, a przy zgodnym wniosku — 300 zł (bez kosztów notariusza).
Jak długo trwa sprawa o podział majątku?
Od kilku miesięcy do nawet kilku lat, w zależności od stopnia skomplikowania sprawy.